ค่าไฟอุปกรณ์สัตว์เลี้ยงที่คนมองข้าม

ภาพรวม

ของที่เปิดตลอดเวลา ค่าไฟสะสมเงียบ ๆ

อุปกรณ์สัตว์เลี้ยงหลายอย่างเปิดทิ้งไว้ตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง แม้กินไฟน้อยต่อชั่วโมง แต่พอสะสมทั้งเดือนก็เป็นก้อนที่คนมักไม่เคยนับเข้างบ

ข่าวดีคือค่าไฟพวกนี้ประเมินล่วงหน้าได้ ถ้ารู้กำลังไฟเป็นวัตต์ ชั่วโมงที่ทำงานจริงต่อวัน และค่าไฟต่อหน่วยของบ้านคุณ

สูตรประเมินค่าไฟ

กำลังไฟ (วัตต์) ดูได้จากฉลากหรืออะแดปเตอร์ของอุปกรณ์ ส่วน 365 ÷ 12 ≈ 30.42 คือจำนวนวันเฉลี่ยต่อเดือนที่เพ็ทคุ้มใช้ในทุกเครื่องมือ เพื่อให้ผลรายเดือนคูณสิบสองแล้วตรงกับรายปีพอดี

ข้อมูลอ้างอิง

ค่าไฟต่อหน่วยที่ควรใส่

ตัวแปรที่คนมักเดาผิดคือค่าไฟต่อหน่วย ค่าที่ตรงกับบ้านคุณที่สุดคือเอายอดเงินรวมในบิลหารด้วยจำนวนหน่วยที่ใช้ในบิลเดียวกัน เพราะรวมค่าไฟฐาน ค่า Ft ค่าบริการ และภาษีไว้ครบแล้ว

ถ้ายังไม่มีบิลให้ดู ใช้ตัวเลขทางการเป็นจุดเริ่มต้นได้ สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) กำหนดค่า Ft สำหรับงวดกันยายน–ธันวาคม 2569 ไว้ที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย ทำให้ค่าไฟเฉลี่ยอยู่ที่ 3.95 บาทต่อหน่วยก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม เมื่อคูณ VAT 7% จะได้ราว 4.23 บาทต่อหน่วย ซึ่งเป็นตัวเลขที่ใช้ในตัวอย่างด้านล่าง

ข้อควรรู้ ค่าไฟบ้านคิดแบบขั้นบันได บ้านที่ใช้ไฟน้อยจ่ายต่อหน่วยต่ำกว่าค่าเฉลี่ย บ้านที่ใช้มากจ่ายสูงกว่า และค่า Ft ถูกทบทวนทุกสี่เดือน ถ้าอ่านหลังเดือนธันวาคม 2569 ให้ตรวจตัวเลขงวดใหม่ที่ เอกสารค่า Ft ของ กกพ.

คำนวณทีละขั้น

ตัวอย่างคิดจริง: บ้านที่มีน้ำพุแมวและตู้ปลาหนึ่งใบ

สมมติบ้านหนึ่งมีน้ำพุแมว และตู้ปลาขนาด 60 ซม. ที่มีปั๊มกรอง ไฟ LED และฮีตเตอร์ วัตต์ในตัวอย่างเป็นค่าสมมติของอุปกรณ์ขนาดเล็กทั่วไป ให้เปลี่ยนเป็นวัตต์บนฉลากของคุณเอง

คิดที่ 4.23 บาทต่อหน่วย หน่วยต่อเดือนใช้ 365 ÷ 12 วัน ตัวเลขปัดเศษ

ทุกแถวใช้ขั้นตอนเดียวกัน เช่น น้ำพุ 2 ÷ 1,000 × 24 = 0.048 หน่วยต่อวัน × 30.42 ≈ 1.46 หน่วยต่อเดือน × 4.23 ≈ 6.17 บาท

ผลที่ได้คือฮีตเตอร์ตัวเดียวคิดเป็นราว 55% ของค่าไฟอุปกรณ์ทั้งหมด ขณะที่น้ำพุแมวที่หลายคนกังวลคิดเป็นไม่ถึง 10% ถ้าตัดฮีตเตอร์ออก ค่าไฟรวมเหลือราว 32 บาทต่อเดือน

จุดที่ต่างจากคู่มือต่างประเทศ

ฮีตเตอร์ในบ้านเมืองไทย เปิดจริงกี่ชั่วโมง

คู่มือตู้ปลาจากต่างประเทศมักนับฮีตเตอร์เป็นอุปกรณ์บังคับ เพราะอุณหภูมิห้องที่นั่นต่ำกว่าช่วงที่ปลาเขตร้อนต้องการ แต่ในบ้านทั่วไปของไทยที่ไม่ได้เปิดแอร์ อุณหภูมิห้องมักใกล้หรือสูงกว่าค่าที่ตั้งไว้ ฮีตเตอร์ที่มีเทอร์โมสตัทจึงอาจแทบไม่ทำงานเกือบทั้งปี

กรณีที่ฮีตเตอร์กินไฟจริงคือตู้ที่อยู่ในห้องแอร์ซึ่งตั้งอุณหภูมิห้องต่ำกว่าอุณหภูมิน้ำที่ต้องการ และช่วงอากาศเย็นในบางภาค ตัวเลข 6 ชั่วโมงต่อวันในตัวอย่างจึงเป็นกรณีห้องเย็น ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยของทุกบ้าน

วัตต์บนฉลากฮีตเตอร์คือกำลังไฟตอนทำงาน ไม่ได้บอกว่าทำงานกี่ชั่วโมง วิธีที่แม่นที่สุดคือเสียบผ่านปลั๊กวัดกำลังไฟฟ้าหนึ่งสัปดาห์ แล้วหารหน่วยที่วัดได้ด้วยเจ็ด จะได้หน่วยต่อวันจริง นำไปคูณ 30.42 และค่าไฟต่อหน่วย ได้ค่าไฟต่อเดือนทันที

จับให้ถูกตัว

ความเห็นของเราคืออย่าไปกังวลกับน้ำพุหรือปั๊มมากเกินไป เพราะค่าไฟจริงต่อเดือนอยู่ในหลักหน่วยถึงสิบกว่าบาท ตัวที่ควรจับตาคืออุปกรณ์กำลังไฟสูงที่ทำงานนาน ถ้าจะประหยัด ให้เริ่มจากย้ายตู้ออกจากจุดที่โดนแอร์เป่าตรง ก่อนคิดเปลี่ยนปั๊ม ใช้เครื่องมือค่าไฟน้ำพุใส่วัตต์และชั่วโมงของอุปกรณ์แต่ละตัวเพื่อเทียบว่าตัวไหนคือก้อนจริงในบ้านคุณ

ลงมือคำนวณ

เครื่องมือที่ใช้คู่กับคู่มือนี้

คำถามที่พบบ่อย